Ngôn ngữ lập trình C
Ngôn ngữ lập trình C

Soạn thảo, biên dịch và thực thi chương trình C

Trong bài học này, chúng ta sẽ tìm hiểu cách soạn thảo, biên dịch và thực thi một chương trình C đơn giản, làm cơ sở để tìm hiểu các bài học tiếp theo.

  1. Soạn thảo chương trình

    Soạn thảo là quá trình sử dụng trình soạn thảo để tạo hoặc chỉnh sửa các tập tin, công việc này được gọi là viết mã nguồn (coding). Nội dung của các tập tin là các chỉ thị, câu lệnh, khối lệnh, v.v. được viết theo cú pháp của ngôn ngữ nhằm mô tả các chức năng mà chương trình cần thực hiện. Đây là bước đầu tiên trước khi mã nguồn được biên dịch và liên kết để tạo ra chương trình thực thi.

    Giả sử chúng ta cần viết một chương trình tính tổng hai số và in ra kết quả. Để soạn thảo chương trình, hãy làm theo các bước sau:

    • Trong thư mục \source, tạo một tập tin đặt tên là main_thread.c
    • Mở tập tin main_thread.c và nhập nội dung sau:
    
    /**
    * @file    main_thread.c
    * @brief   Entry point of the program.
    *
    * @project LearnC
    * @version 1.0
    * @author  hoctotlamhay.vn
    */

    #include <stdio.h>

    int main(void) {
        int x = 2;
        int y = 3;

        // Print the value of x
        printf("Value of x: %d\n", x);

        // Print the value of y
        printf("Value of y: %d\n", y);

        // Calculate and print the sum of x and y
        printf("Sum of x and y is: %d\n", x + y);

        // Display a message asking the user to press Enter before exiting
        printf("Press Enter to exit!\n");
        getchar();

        return 0;
    }

    Chương trình trên sử dụng một số cấu trúc và thành phần cơ bản của ngôn ngữ C. Các nội dung này sẽ được trình bày chi tiết trong những bài học tiếp theo.

  2. Biên dịch chương trình

    Biên dịch chương trình là quá trình chuyển đổi mã nguồn sang mã máy thông qua các giai đoạn tiền xử lý (preprocessing), biên dịch (compilation), hợp dịch (assembly) và liên kết (linking).

    Cơ chế và quy trình biên dịch có thể khác nhau tùy thuộc vào trình biên dịch và công cụ được sử dụng. Do đó, cần tham khảo tài liệu hướng dẫn đi kèm.

    Đối với cấu hình đã thiết lập ở bài học trước, việc biên dịch tập tin main_thread.c có thể được thực hiện bằng một trong các cách sau:

    1. Sử dụng tổ hợp phím Ctrl + Shift + B

      Đây là phương pháp biên dịch đơn giản nhất. Sau khi nhấn tổ hợp phím Ctrl + Shift + B, nếu không phát sinh lỗi, tập tin thực thi LearnC.exe sẽ được tạo trong thư mục \build.

      Build C Program By Shortcut Key

    2. Biên dịch bằng gcc

      Trong Visual Studio Code, chương trình C có thể được biên dịch bằng lệnh gcc trong cửa sổ Terminal. Tuy nhiên, cách này tương đối phức tạp, đặc biệt đối với các dự án có quy mô lớn.

      Mở cửa sổ Terminal (Ctrl + Shift + `) và chuyển đến thư mục chứa mã nguồn.

      
        cd D:\project\LearnC\source
    3. Thực hiện lệnh biên dịch.
      4. 
        gcc main_thread.c -o ../build/LearnC.exe

      Nếu quá trình biên dịch không phát sinh lỗi, tập tin thực thi LearnC.exe sẽ được tạo trong thư mục \build.

      Build C Program By GCC

  3. Thực thi chương trình

    Để chạy chương trình trực tiếp trong Visual Studio Code, nhấn tổ hợp phím Ctrl + F5. Nếu muốn chạy từ Windows Explorer, hãy mở tập tin LearnC.exe như một ứng dụng Windows thông thường.

    Run First C Program